خبرنامه پُرسا: به نام «خرید خدمت» به کام «بخش خصوصی»؟

فرامرز آژنگ | ۱۳۹۳/۱۲/۱۹ |
هجدهمین خبرنامه پـــُـرسا

به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی عیارآنلاین، در این شماره از بسته خبری پایش و رصد سیاست‌های آموزشی (پــُرسـا)، مصوبه مجلس درمورد واگذاری مدارس، سهم پرداخت حقوق از بودجه آموزش و پرورش، هوشمندسازی مدارس، مدیریت اقتصادی در آموزش و پرورش و غلبه رفتارهای زنانه و دخترانه در بین پسران پرداخته می‌شود.

به نام «خرید خدمت» به کام «بخش خصوصی»؟

اوایل اسفند ماه، مجلس شورای اسلامی طی مصوبه‌ای واگذاری مدارس به بخش خصوصی را تا پایان برنامه پنجم توسعه ممنوع نمود. یک هفته بعد از آن، وکلای ملت به وزارت آموزش و پرورش اجازه دادند که به منظور پوشش کامل تحصیلی دانش‌آموزان لازم‌التعلیم، نسبت به خرید خدمات آموزشی از طریق پرداخت سرانه دانش‌آموزی اقدام کند.

به رغم اینکه وزیر آموزش و پرورش چند ماه قبل از واگذاری مدارس به بخش خصوصی سخن گفت، به نظر می‌رسد بخش عمده اختلاف نظر میان مجلس و وزارتخانه برسرِ «چگونگی خرید خدمت آموزشی» باشد. در این رابطه، مهرداد بذرپاش، عضو هیئت رئیسه مجلس اعتقاد دارد که «آموزش و پرورش با عنوان مشارکت از مصوبه خرید خدمات آموزشی استفاده کرده و روشی غیر از خرید خدمت را دنبال می کند. این در حالی است که تا کنون چند صد مدرسه در کشور به بخش خصوصی واگذار شده است.»

با این تفاسیر مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران اعلام کرد: «ما هیچ اجاره‌نامه‌ای با بخش غیردولتی منعقد نکرده‌ایم و یا مدرسه‌ای به این بخش واگذار نشده است. بلکه مشارکت با بخش غیردولتی داریم.»

آمار واقعی کدام است؟

بسیاری از مسئولین و دست اندرکاران وزارت آموزش و پرورش معتقدند که ۹۹ درصد از کل هزینه‌های این وزارتخانه صرف حقوق و دستمزد می‌شود. این درحالیست که وزیر سابق آموزش و پرورش این عدد را نادرست خواند. طبق ادعای حاجی بابایی، هم اکنون ۸۴ تا ۸۶ درصد از بودجه بابت حقوق صرف می‌شود و نه ۹۹ درصد!

البته باید توجه داشت که براساس لایحه بودجه سال۹۴، ۸۶ درصد از بودجه وزارت آموزش و پرورش در سال آتی صرف پرداخت دستمزد کارمندان خواهد شد که البته حقوق و مزایای نیروهای حق التدریسی و غیره را نیز باید به این درصد افزود، زیرا این هزینه در بخش حقوق و مزایای بودجه احصا نشده است اما در عمل صرفِ هزینه‌های پرسنلی خواهد شد.[۱]

اما فارغ از درست بودن هرکدام از اعداد ذکر شده، باید پرسید که این تفاوت درصدهای بیان شده ناشی از چیست؟ آیا نظام آماردهی مناسب و دقیق جهت جلوگیری از بیان اعداد و ارقام متفاوت در آموزش و پرورش وجود ندارد؟

موبایل

آنتن فناوری‌های نوین به معلمان مدارس می‌رسد؟

ورود موبایل و سیم‌کارت‌های دانش آموزی به مدارس،راه‌اندازی شبکه اجتماعی دانش آموزان در سال آینده، اختصاص ۱میلیارد تومان جهت تهیه کیت‌های ریاضی و علوم برای مناطق محروم و اجرای سراسری طرح «تبلت دانش‌آموزی» از سال آینده گوشه‌ای از اخبار ورود فناوری‌های نوین به مدارس کشور است. هم اکنون تجهیز مدارس به وسایل جدید ارتباطاتی بخش عمده‌ای از فرآیند هوشمندسازی مدارس را به خود اختصاص داده است.

حجت الاسلام محمدیان، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی، چندی قبل در یک گفتگو از زاویه‌ی دیگری به موضوع هوشمندسازی مدارس توجه نموده است. وی در رابطه با ورود فناوری‌های نوین به مدارس، به «توانمند سازی معلمان برای استفاده از فضای مجازی» اشاره نمود و با تاکید بر اینکه باید معلمان ما همپای دانش‌آموزان در عرصه فضای مجازی پیش بروند اظهار کرد: «معلم‌ها در برخی پایه‌ها مسلط به تدریس در فضای مجازی نیستند».

در این رابطه، برخی از کارشناسان معتقدند که آموزش و پرورش همزمان با ورود سخت افزار به مدارس باید به دنبال تولید محتوای الکترونیکی و نیز توانمندسازی معلمان برای استفاده از این وسایل باشد. نوید ادهم، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، نیز پیش از این اظهار داشته بود که استفاده از فناوری های نوین درمان همه مشکلات آموزش نیست، بلکه وسیله‌ای است که در کنار آن معلم می تواند شرایط یاددهی – یادگیری را تسهیل کند.

دلیل اصلی استیضاح وزیر چیست؟

چندی قبل نقوی حسینی، رئیس فراکسیون فرهنگیان مجلس، علت طرح استیضاح وزیر آموزش و پرورش راضعف عملکرد اقتصادی علی اصغر فانی خواند و سیاسی بودن استیضاح وی را رد کرد. وی در گفتگویی دیگر ضمن انتقاد از مدیریت فعلی آموزش و پرورش، مشکل را «کادر اطراف علی اصغر فانی» خواند و گفت: «مدیریت قادر به اداره آموزش و پرورش نیست، البته آقای فانی معلمی مثل ما است اما او اداره نمی‌کند». این نماینده مجلس همچنین اعلام کرده: «مدیران آموزش و پرورش، دانش اقتصادی و شجاعت لازم برای ایجاد تحول دراین وزارتخانه را ندارند. بارها در جلسات فراکسیون فرهنگیان با وزیر آموزش و پرورش و معاونان وی از آنها خواسته شده از ماده قانونی که بستر لازم را برای فعالیت های اقتصادی فراهم کرده استفاده کنند، اما متاسفانه مسئولان این وزارتخانه تا کنون پاسخ روشنی این خصوص ندادند».

مدارسی به رنگ صورتی. . .

به گفته مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران، «از مجموع نیروی انسانی آموزش و پرورش شهر تهران ۸۱ درصد زن و مابقی مرد هستند.»

اما اختلاف تعداد معلمان زن و مرد در پایتخت کشور، چه عواقبی خواهد داشت؟ به بیان دیگر حضور معلم زن در مدارس پسرانه چه اثراتی بر دانش‌آموزان دارد؟ به اعتقاد محمدیان، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی، یکی از پیامدهای این مسئله، «غلبه رفتارهای زنانه و دخترانه در بین نوجوان و جوانان پسر» است.

محمدیان در این خصوص تأکید نموده: هرچند حضور بانوان معلم در دوره ابتدایی، محیط مدرسه را ملایم با محیط خانه می‌سازد، اما دانش‌آموزان پسر بعد از پایه سوم ابتدایی نیازمند مواجهه با خلقیات مردانه هستند و البته در پایه پنجم و ششم ابتدایی حضور معلمان خانم در کلاس‌های درس برای خود آنان نیز مشکل‌زا و سخت است.

لازم به ذکر است که مطابق سالنامه آماری ۹۳-۱۳۹۲، ترکیب جمعیتی دانش آموزان شهر تهران به صورت زیر است*:

آمار مدارس

*کلیه اعدادِ بالا به تعداد نفر است.

پی نوشت:

[۱]جهت کسب اطلاعات بیشتر به یادداشت «رشد بودجه آموزش و پرورش یا افزایش حقوق فرهنگیان؟» مراجعه شود.