عضو کمیسیون آموزش وتحقیقات مجلس: مدیریت هیات امنایی، طرحی برای بهبود وضعیت آموزش و پرورش

مدیر سایت | ۱۳۹۳/۰۸/۱۰ |

«هیأت امنایی شدن مدیریت آموزش و پرورش در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها» طرحی است که اخیراً در مجلس شورای اسلامی توسط تعدادی از نمایندگان پیشنهاد شد و کلیات آن پس از چند جلسه بحث و بررسی در کمیسیون آموزش و تحقیقات، مورد تصویب قرار نگرفت. به همین مناسبت، گفت و گویی با آقای ابوالقاسم خسروی سهل‌آبادی، نماینده محترم مردم تربیت حیدریه، مه­ولات و زاوه، به عنوان یکی از موافقان این طرح داشتیم که تفصیل آن در ادامه آمده است.

خسروی

آقای خسروی سهل‌آبادی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، در گفتگو با عیار آنلاین، در پاسخ به این پرسش که «مهم‌ترین دلایل نمایندگان موافق و مخالف طرح هیأت ‌امنایی شدن ادارات آموزش و پرورش چه بود؟» گفت: این پیشنهاد از طرف جمعی از نمایندگان برای بهبود وضعیت وزارت آموزش و پرورش مطرح شد. وی در بیان ادلّه­ی موافقان، به سابقه نسبتاً موفق اجرای این طرح در وزارت علوم اشاره نمود و ادامه داد: مدیریت هیأت امنایی که هم­اکنون در دانشگاه‌ها اجرا می­گردد، به رغم اشکالاتی که به آن وارد است، در مجموع مثبت ارزیابی می‌شود. ضمن اینکه اگر چنین ایده‌ای علمی و کارشناسی نبود، در وزارت علوم به‌عنوان یک نهاد دانشگاهی پیاده­سازی و دنبال نمی­شد.

مشخص شدن اعتبارات هر استان؛ یکی از مزیت‌های مدیریت هیأت امنایی آموزش و پرورش

این عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس،«شفافیت در تخصیص اعتبارات آموزش و پرورش و صرفه‌جویی در هزینه‌ها» را از نتایج مثبت ناشی از اجرای این طرح عنوان نمود و افزود: در شرایط فعلی به دلیل اینکه طرح و برنامه در اختیار مدیران کل آموزش و پرورش استان نیست، آن‌ها نسبت به سهم مجموعه تحت مدیریت خود از کل اعتبارات وزارت آموزش و پرورش اطلاع دقیقی ندارند و تا پایان سال نیز همچنان وضعیت منابع تخصیص داده شده روشن نیست. بخشی از این اشکال به طراحی برنامه‌ها و اختصاص اعتبار به صورت کشوری مربوط می‌شود. از این رو به نظر می‌رسد مدیریت هیأت امنایی و در نتیجه مشخص شدن اعتبار کل هر استان از بودجه وزارت، می‌تواند استان­ها را در برنامه‌ریزی و ساماندهی بهتر بودجه­ی تخصیصی متناسب با نیازهای بومی یاری دهد.

وی افزایش کارآمدی، خلاقیت و رقابت سالم بین مراکز آموزشی را از دیگر نقاط قوت طرح هیأت امنایی شدن برشمرد و ادامه داد: این طرح در عین حفظ جایگاه حاکمیتی وزارت آموزش و پرورش و رایگان بودن تعلیم و تربیت، به تمرکز زدایی و واگذاری اختیار به استان­ها کمک می­نماید.

مدیریت منابع انسانی و به‌ کارگیری نیروهای بومی؛ مزیت دیگر مدیریت هیأت امنایی

خسروی سهل‌آبادی، ساماندهی و مدیریت نیروهای انسانی موجود در آموزش و پرورش را مزیت دیگر این طرح عنوان و تأکید کرد: با توجه به نظام فعلی مدیریت منابع انسانی، هم اکنون در مناطق پرجمعیت و برخوردار به ویژه کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها با مازاد نیرو و در مناطق محروم با کمبود نیرو مواجهه هستیم. افراد در بدو ورود به آموزش و پرورش از ردیف استخدامی مناطق محروم استفاده می‌کنند، اما پس از گذشت چندی، درخواست انتقال به مناطق مناسب‌تر را دارند. در نتیجه با کمبود نیرو در مناطق محروم روبرو می‌شویم. در موارد دیگر و به ویژه روستاها، با معلمانی مواجه هستیم که در محل خدمتشان ساکن نیستند و برای رفت ‌و آمد به مدرسه، روزانه مسافت زیادی را طی می­کنند و عملاً کارآیی لازم را نمی‌توانند داشته باشند! با اجرای طرح اداره هیأت امنایی در سطح استان و شهرستان، پیش بینی می‌شود امکان استفاده از معلمان بومی و متناسب با نیاز منطقه فراهم شود.

غیرکارشناسی و تحمیلی بودن بسیاری از استخدام‌های مصوبِ مجلس

این نماینده مجلس همچنین با اعلام اینکه بسیاری از استخدام‌های الزام شده از سوی مجلس به آموزش و پرورش غیرکارشناسی و تحمیلی بوده است، اضافه کرد: مجلس نباید با تصویب قانون برای استخدام نیرو، آموزش و پرورش را تحت فشار قرار دهد و لازم است که از هرگونه نگاه کارآفرینانه به این وزارتخانه پرهیز نمود و نباید عده‌ای را با هدف ایجاد شغل، استخدام کرد.خسروی با تأکید بر اینکه هم‌اکنون وزیر آموزش و پرورش مصمم به استفاده از نیروهای بومی است،گفت: وزیر به تنهایی نمی­تواند مشکلات آموزش و پرورش را حل کند و برای رفع ایرادها، همه باید به میدان بیایند. در همین راستا طرح مذکور می­تواند وزارتخانه را در اجرای این تصمیم یاری دهد.

سهل‌آبادی در جمع‌بندی دلایل موافقان با اشاره به چهار سیاست وزیر آموزش و پرورش در سال جاری(ساماندهی نیروی انسانی، توسعه مشارکت مردمی، توسعه و ارتقاء مدیریت آموزش و پرورش و عملیاتی کردن بودجه) افزود: هر چهار سیاست اعلام‌شده در ذیل طرح هیأت امنایی شدن مدیریت آموزش و پرورش قابلیت اجرا دارد.

دلایل مخالفان طرح: سردرگم کردن بدنه آموزش و پرورش با تغییرات پی­در­پی، امکان سیاسی بازی در مدیریت آموزش و پرورش و عدم موفقیت اجرای طرح در دانشگاه‌ها

وی در ادامه به بیان دلایل منتقدان این طرح پرداخت و گفت: از نظر مخالفین، تغییرات مکرر در وزارت آموزش و پرورش، بدنه این وزارتخانه و جامعه را دچار سردرگمی می‌نماید وتصویب این طرح، موجب تغییرات جدید و در نتیجه سردرگمی بیشتر خواهد شد.

ایجاد بستر سیاسی کاری در آموزش و پرورش، دلیل دیگری برای مخالفت با طرح بود و منتقدین ورود جناح­های سیاسی به مدیریت مدارس را یکی از خطرات پیاده‌سازی این طرح می‌دانند. خسروی افزود: تقسیم هیأت امنا به دو بخش خصوصی و دولتی احتمال ایجاد تنش و درنتیجه سیاسی‌کاری در این نهاد مهم را افزایش می­دهد. به نحوی که هر یک از گروه‌های سیاسی به دنبال سهم خود در هیأت امنا خواهند بود.

موفق نبودن این طرح در دانشگاه‌ها، سومین دلیل مخالفین است. وی در این بخش از گفتگو تصریح کرد: در حال حاضر، اجرای این طرح در دانشگاه‌ها نیز ایراداتی به همراه داشته است. هم‌اکنون گاهی هیأت امنای دانشگاه‌ها هزینه­های هنگفتی به وزارت علوم تحمیل می‌کنند.

اصلاح قانون شوراهای آموزش و پرورش، راه‌حل جایگزین

این نماینده­ی مجلس در ادامه ­اشاره نمود که از سوی کمیسیون آموزش و تحقیقات، دو پیشنهاد جایگزین برای طرح هیأت امنایی شدن مطرح گردیده است. اولین پیشنهاد، اصلاح و اجرای کامل قانون شوراهای آموزش و پرورش است که در سال ۷۲، در مجلس به تصویب رسید اما فعلاً به طور کامل اجرایی نشده است. لذا بنا به نظر کمیسیون بهتر است که با حفظ نقاط مثبت قانون مذکور، کمبودهای آن را با نقاط قوت طرح هیأت امنایی شدن پوشش دهیم, یعنی مزایای طرح هیأت امنایی وارد قانون شوراهای آموزش و پرورش شود.

به گفته خسروی سهل‌آبادی، «تایید انتصاب مدیران کل آموزش و پرورش استان­ها توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی» پیشنهاد دیگری است که از سوی نمایندگان برای بهبود کیفی مدیریت آموزش و پرورش مطرح شده است. بر اساس این ایده، همانند سازوکار انتصاب رؤسای دانشگاه‌ها، مدیران کل هر استان با پیشنهاد وزیر آموزش و پرورش و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی تعیین خواهند شد. پرهیز از جناح‌بندی و ایجاد ثبات در مدیریت از مزایای این پیشنهاد محسوب می‌شود.